Ana sayfa » İş Etiği Nedir? İş Etiği Neden Önemlidir?

İş Etiği Nedir? İş Etiği Neden Önemlidir?

iş etiği

Etik, insanların kurduğu bireysel ve toplumsal ilişkilerin temelini oluşturan değerleri, normları, kuralları, doğru-yanlış yada iyi-kötü gibi ahlaksal açıdan araştıran bir felsefe disiplinidir. İş Etiği ise bu kavramın iş yaşamına aktarılmasıdır.

Basit bir anlatımla etik, doğru ve yanlış ölçütleridir. Etik ve ahlak kavramları birbirinden farklıdır. Etik bir ahlak felsefesidir, ahlak ise etiğin araştırma konusudur. İyi eğitilmiş, erdemli, etik değer ve ilkelere uygun insanlar yetiştirmek toplumların birincil görevi olmalıdır.

Etik değere sahip insanlar ;

  • Duyarlı, merhametli, şefkatlidir
  • Paylaşımcıdır, başkalarına yardım eder
  • Görevini özenle yapar
  • Seçimlerinin sonucuna ilişkin sorumluluğu kabul eder
  • Çevresine rahatsızlık vermez
  • Hoşgörülü, bireysel farklılıkları kabul edici ve taktir edicidir
  • Herkese eşit, adaletli davranır
  • Hakkından fazlasını almaz
  • Kurallara ve kanunlara uyar
  • Çevresini ve doğal kaynakları korur

İş Etiği Neden Önemlidir ?

İş Etiği , başkalarını yakından ilgilendiren ve etkileyen kararlar almayı, bu kararlar ve politikaları herkesin yararına olacak şekilde uygulamayı hakların ve sorumlulukların adil olarak paylaşımını gerektirir.

İş Etiği , örgütsel ve bireysel gereksinimlerin karşılanmasını, çatışmaların örgüt ve bireylerin yararlarını gözetecek şekilde çözümlenmesini, örgütte yapılması gereken görevlerin iş görenlere adil olarak paylaştırılmasını sağlar.

Yönetimde Uyulması Gereken Etik İlkeler

  1. Adalet : Adalet, kişilere eşit davranmayı içerir. Kurum açısından adalet, personele, kuruma katkıları oranında haklarını; kurallara aykırı davranmaları oranında da cezalarını vermeyi içerir.
  2. Dürüstlük ve Doğruluk : Doğruluk gerçeği söylemeyi, dürüstlük ise sözümüze bağlı kalmayı ve sözümüze uygun davranmayı ifade eder.
  3. Tarafsızlık : Tarafsızlık, insanın bireyleri, nesneleri yada olayları oldukları gibi görebilmesi ve bunları kişisel görüşlerinden ayrı tutabilmesidir.
  4. Eşitlik: Eşitlik; hakların, faydanın, iş yükünün dağıtılmasında uygulanacak sınırların belirlenmesini içerir. Eşitlik, dürüstlük ve adalet kavramları ile bütünleşmiş bir kavramdır.
  5. Sorumluluk : Sorumluluk, belirli bir görevin istenilen nitelik ve nicelikte yerine getirilmesidir. Etik anlayışta, sorumluluklar hakkıyla yerine getirilmeli ve gerektiğinde sorumluluk alınmalıdır.
  6. İnsan Hakları : İnsan hakları ; insanın insan olma özelliği nedeniyle sahip olduğu; dokunulmaz, devredilmez ve vazgeçilmez nitelikte haklardır. Bireyler bu haklara saygılı olmalıdır.
  7. Hümanizm : Hümanizm, insanları din, dil, ırk ayrımı yapmaksızın sevmek ve insanların iyiliğini düşünen davranışlarda bulunmayı ifade etmektedir.
  8. Bağlılık : İş görenler, kendini kuruma ait hissetmeli ve ortak amaçların gerçekleştirilmesi için ortaklaşa bir çaba göstermelidir.
  9. Hukukun Üstünlüğü : Yasalar, kişilere göre çifte standartlı olarak uygulanmamalı ve yetkili kişi ve kuruluşlar yasalara saygılı olmalıdır. Böylece, hukuk sistemi sağlıklı ve düzenli çalışacaktır.
  10. Sevgi : Sevgi, insanın kendisiyle ve başkalarıyla yaratıcı bir ilişki kurması demektir. Sevgi; sorumluluğu, ilgi ve bakımı, saygı ve bilgiyi, başkasının yetişme ve gelişmesi için istek duymayı gerektirir. Yöneticiler, insanları ve mesleğini sevmelidir.
  11. Saygı : Saygı bir insanı, bir kişi olarak olduğu gibi görmek, onun kişiliğini ve özgün bireyselliğini fark etmek demektir.

İş Etiği

  1. Hoşgörü : Hoşgörü, “katlanmak”, “tahammül etmek”, “dayanmak” anlamına gelmektedir. İnsanların birbirlerinden farklı duygu, düşünce, davranış, tutum ve eylem biçimleri olabilir. Yasalara ve etik kurallara aykırı olmadıkça, sevilmeyen ve onaylanmayan şeylerin varlığına tahammül gösterilmelidir.
  2. Tutumluluk : Kurumu amaçlarına uygun olarak yaşatmak, kurum kaynaklarını en verimli biçimde kullanmakla gerçekleşir. Kıt kaynaklar verimli kullanılmalı ve kurumsal kaynaklar bireysel çıkarlar için kullanılmamalıdır.
  3. Demokrasi : Demokrasi, insana bir değer olarak önem veren bir yönetim biçimidir. Özellikle, astların düşüncelerini açıkça ifade edebildiği demokratik bir ortamın oluşturulmasında yöneticilerin tutumları önemlidir.
  4. Olumlu İnsan İlişkileri : Yönetimde olumlu insan ilişkileri, hem amaçlanan üretimin gerçekleştirilmesi, hem de personel doyumunun sağlanması açısından gereklidir.
  5. Hizmet Standartlarının Yükseltilmesi : İşletme çalışanlarının, verilen işlerin en iyi biçimde nasıl yapılabileceği konusunda yaratıcı bir yaklaşım için de olması gerekmektedir.
  6. Laiklik : Yöneticiler, iş görenlerin din ve inanç özgürlüğüne karışmamalıdır.
  7. Emeğin Hakkını Verme : Emek, personelin çalışırken harcadığı zihinsel ve bedensel güçtür. İşletmelerde emeğin hakkı, kurumun yapacağı ödeme ile verilir. Emeğe denk ödeme yapılmalıdır.

Yönetimde Etik Dışı Davranışlar

  1. Ayrımcılık : Ayrımcılık, önyargılı tutumlarla davranmaktır. Önyargı bir duygudur. Ayrımcılık ise ; eylemdir. Bir grup insana karşı, adaletsiz ve zarar verecek biçimdeki her türlü davranış ayrımcılık olarak tanımlanır.
  2. Kayırma : Aile-akrabalık bağları gibi maddesel olmayan etkileme araçlarını kullanarak kişilere iltimas göstermektir.
  3. Rüşvet : Rüşvet; para, mal, hediye gibi maddesel çıkarlar karşılığında bunu sağlayan kişilere ayrıcalıklı çıkar sağlanması rüşvet olarak tanımlanır.
  4. Psikolojik yıldırma (Mobbing) : Gücü elinde bulunduran kişinin ya da grubun, diğerlerine psikolojik yollardan, uzun süreli sistematik baskı uygulamasıdır. Kişiyi iş yaşamından dışlamak amacıyla kasıtlı olarak yapılır.
  5. İhmal : Türk Ceza Yasası’nın 230.maddesine göre ihmal, hangi nedenle olursa olsun görevin savsaklanması ve geciktirilmesi veya üst tarafından verilen buyrukların geçerli bir neden olmadan yapılmaması olarak tanımlanabilir.
  6. Sömürü (istismar) : Sömürü, insan ya da nesnelerin adaletsiz kullanımıdır ve çıkar sağlama amacına yöneliktir. Sömürü, insanın başka insanları kendi amaçları için bir araç olarak kullanması ve kaynakların adaletsiz kullanımını niteler.
  7. Bencillik : Bencillik; davranışların başkalarını düşünmeden yalnız kendi gereksinimlerini giderecek ve kendine çıkar sağlayacak biçimde yönlendirilmesidir.
  8. Yolsuzluk : Yolsuzluk; bir çıkar (maddi/manevi) karşılığında yetkilerin yasa dışı kullanımı olarak tanımlanabilir.
Şiddet-baskı-saldırganlık

İş Etiği

  1. Şiddet-Baskı-Saldırganlık : Olaylar karşısında kaba ve sert davranışlar sergilemek, fiziksel ve psikolojik şiddet uygulamak etik olmayan davranışlardandır.
  2. İş İlişkilerine Siyaset Karıştırma : Her iş gören gibi yöneticinin de tarafsız davranması ve tarafsız hizmet sunması gereklidir. Yöneticinin politize olması durumunda, kurum bir politik kurum olarak görülecek ve öyle davranış görecektir.
  3. Hakaret ve Küfür : Sözlü taciz olarak değerlendirilebilecek olan hakaret ve küfür, sözel bir şiddet gösterisidir ve tüm şiddet gösterileri gibi saldırganlık içerir.
  4. Bedensel ve Cinsel Taciz : Bedensel taciz, şiddetin bir ürünüdür. En sık karşılaşılan bedensel taciz türü ise dayaktır. Cinsel taciz ise; çocuğa, gence, kadına söz atma, el, kol hareketi yapmakla başlayan, ırza geçmeye kadar varan geniş bir yelpaze içinde yer alır.
  5. Yetkinin Kötüye Kullanımı : Makam gereği elde edilmiş olan yetkilerin, yetkinin veriliş amacından başka bir amaç için kullanılmasıdır.
  6. Dedikodu : Dedikodu; gerçek olup olmadığı bilinmeden başkalarını karalamak, insanları kötülemek, suçlamak amacıyla yapılan konuşmalardır.
  7. Zimmet : Görevlinin para ya da mal niteliği taşıyan örgütsel bir kaynağı, tek taraflı olarak kişisel kullanımına geçirmesi olarak tanımlanabilir.
  8. İşkence : İnsana maddi/manevi olarak yapılan aşırı eziyettir.
  9. Dogmatik Davranış : Yeniliklere direnmedir.
  10. Yobazlık-Bağnazlık : Tek doğru=kendi doğrusu. Diğerlerine hoş görülü olmamadır

Endüstri Mühendisliği ve Maliyet Muhasebesi hakkında daha fazla bilgi için sitemizdeki Yalın Üretim , Tedarik Zinciri Yönetimi   ve  Finans  kategorisindeki yazılara göz gezdirebilirsiniz.

Endüstri Mühendisliği ve Maliyet Muhasebesi hakkında daha fazla güncel yazılara ulaşmak için bizi  LinkedIn  Twitter  ve  Instagram  adresinden takip edebilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir