Ana sayfa » JIT Nedir? Tam Zamanında Üretim Nedir?

JIT Nedir? Tam Zamanında Üretim Nedir?

JIT nedir tam zamanında üretim (1)

Gelişen ve sürekli büyüyen dünyada rekabeti önlemek için yalın üretim düzeni Japonya tarafından ortaya atılmış ve bu konuda bir çok yalın üretim teknikleri oluşturulmuştur. Bunlardan belki de en önemli ve yalınlaşma sürecinde büyük bir pay sahibi olan JIT nedir? Taichi Ohno tarafından JIT açılımıyla “just in time” kelimesi Türkçesiyle Tam Zamanında Üretim anlamına gelir ve gereken ürünlerin gerektiği zamanda üretilmesi olarak açıklanmıştır.

Tam Zamanında Üretim JIT Nedir?

JIT Nedir felsefesi çalışanları sürekli problem çözmeye zorlayan bir yönetim felsefesidir. Bu sistemde malzemeler ve parçalar, müşteriler tarafından (iç ve dış müşteriler)gerektiği zaman çekilir. Temel hedef ve amaç müşterilerin istedikleri ürünleri ne çok erken ne de çok geç üretmektir. Asıl ve nihai düşünce, her şeyin tam zamanında ve tam gerektiği miktarlarda üretimin yapılması amaçlanmaktadır. JIT Tam zamanında üretim yapabilmek için bazı gereksinimlere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu gereksinimler aşağıdaki listede listelenmiştir. Bu listenin tamamını ya da bir kısmını uygulamak ise firmaların kendi istek ve görüşlerine bağlıdır. Bunlar;

Tam Zamanında Üretim (JIT) Amaçları Nelerdir?

  • Sadece müşterinin istediği ürünleri üretmek
  • Müşterinin istediği hızda üretmek
  • Ürün kalitesini iyileştirmek
  • Daha kısa sürede üretmek
  • Sadece müşterinin istediği özellikte ürünler üretmek ekstra ve gereksiz özellikleri ürünlere entegre etmeye çalışmamak
  • İşgücü, malzeme ve ekipman kayıplarını azaltmak

JIT Nedir? Yöntemleri Nelerdir?

  • Akış ilkesine işlerlik kazandır
  • Tek parça akışı
  • U hücre yerleşimi,
  • Çok fonksiyonlu işgücü
  • Standart işlemler
  • TAKT zamanı belirlemek
  • Müşterinin ürünleri çekiş ritmini kullanmak
  • Çekme sistemini kurmak
  • Kanban sistemini uygulamak

JIT Tam Zamanında Üretim Başarı Faktörleri

  1. Tedarikçiler
  2. Layout (Yerleşim Düzeni)
  3. Stoklar
  4. Çizelgeleme
  5. Koruyucu Bakım
  6. Kalite
  7. Çalışanlar

Tedarikçilerin Görevleri

JIT nedir tam zamanında üretim ve yalın üretim felsefesinde tedarikçilerden kaynaklı gelen malzemeler veya hammaddeler içerlerinde israf içerebilir. Bu ve bunun gibi durumları önlemek için Tedarikçi-müşteri ortaklıkları bu fazladan kullanım ve israfı engellemek amacıyla gereksiz aktiviteler, fazla stoklar ve kalitesiz hammadde malzeme vb. gibi sorunlar ortadan kaldırılmalıdır.

Standartlaştırma ve Sadeleştirme

  • Değişkenlik kaynaklarını ortadan kaldırmak
  • İnsan kaynaklı hataları engelleyecek sistemler geliştirmek (jidoka, poka yoke)
  • Örnek;
  • Taşıyıcıların boyutları, palet boyutları, kutu boyutları vb.

Stoklar

JIT tam zamanında üretim geleneksel anlayışına göre problem ortaya çıktığında stoklar ile problemin etkisini ortadan kaldırmaktır. Bu yönteme stok için şu ifadeyle tanımlanır: “Sistemi işletmek üzere kullanılacak minimum stok (hammadde ve bitmiş ürün miktarı). Bu stok ile ilgili sorunları kaldırmak da JIT tam zamanında üretim felsefesinde oldukça önemlidir. Bu sorunların yerine just in time üretim felsefesinde stoklar ile ilgili yapılabilecek iyileştirmeler aşağıdaki listede belirlenmiş ve listelenmiştir. Bunlar;

  • Küçük partilerle üretim yapmak
  • Düşük set-up süreleri kullanmak (Set-up sürelerini kısaltmak)
  • Standart konteynerlar kullanmak
  • Çekme sistemi ile malzeme hareketlerini sağlamak, kontrol etmek
  • Parti büyüklüğünü azalt
  • Tedarikçilerle «tam zamanında teslim» sistemleri kurmak

JIT Kanban Nedir?

JIT nedir Kanban nedir tam zamanında üretim sisteminde kullanılan küçük kart tipi iyileştirmelere verilen yöntemin ismi kanban yöntemidir. Japonca KART anlamına gelmektedir.
– Pronounced ‘kahn-bahn’ (not ‘can-ban’)
Önceki istasyonlar için üretim emri anlamına gelmektedir. Bu kartlar, bayrak, renkli ışık vb. şeklinde olabilir. Birbirlerine göre iki farklı kanban sistemi ve tipi vardır. Bu tipler aşağıda listelenmiştir. Bunlar;

  • Üretim kanbanı (production kanban): Üretim emri anlamına gelmektedir.
  • Çekme kanbanı(Withdrawal kanban): Malzeme hareketlerini düzenlemek amacıyla kullanılır.

Endüstri Mühendisliği ve Yalın Üretim hakkında daha fazla bilgi için sitemizdeki Yalın Üretim ve Tedarik Zinciri Yönetimi   kategorisindeki yazılara göz gezdirebilirsiniz.

Endüstri Mühendisliği ve Yalın Üretim hakkında daha fazla güncel yazılara ulaşmak için bizi LinkedIn ,  Twitter ve Instagram adresinden takip edebilirsiniz.